TP.HCM  có dân số gần 9 triệu người, là địa phương có tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa và phát triển kinh tế cao nhất nước với hàng ngàn nhà máy nằm trong và ngoài 10 KCN tập trung, 03 Khu chế xuất, 01 Khu công nghệ cao và 33 cụm công nghiệp. Trước sức ép của quá trình phát triển kinh tế, gia tăng dân số, TP. HCM đang phải đối mặt với nhiều vấn đề liên quan đến môi trường, đặt ra yêu cầu cấp thiết cần có một cách thức quản lý hiệu quả.


Khu Liên hợp xử lý CTR Đa Phước (TP.HCM) - một điển hình của việc hợp tác công - tư

Để  phục vụ cho hoạt động sinh hoạt của người dân và các hoạt động kinh doanh, sản xuất công nghiệp, TP.HCM đã hình thành mạng lưới và cơ sở dịch vụ khổng lồ được cung cấp từ các cơ sở công và tư gồm: cấp nước, thoát nước, cấp điện và năng lượng, giao thông vận tải, giáo dục và đào tạo, cung cấp lương thực và thực phẩm, nhà hàng khách sạn, bệnh viện… Trong quá trình vận hành hệ thống trên, TP.HCM đang phải đối mặt với nhiều vấn đề khó khăn và phức tạp của quản lý đô thị. Một trong các khó khăn là thiếu vốn đầu tư và khai thác cơ sở hạ tầng ( phục vụ cho các hoạt động cung cấp dịch vụ công) và thiếu nguồn nhân lực.

Ông Nguyễn Văn Phước, Phó Giám đốc Sở TN&MT TP.HCM cho biết: riêng về giải quyết các vấn đề môi trường được thành phố xem vừa là thách thức vừa là chiến lược phát triển lâu dài. Vì vậy, chính quyền thành phố luôn quan tâm sâu sắc đến việc xây dựng một hệ thống quản lý môi trường hoàn chỉnh; hình thành hệ thống quản lý kỹ thuật sao cho ngày càng hiệu quả. Thành phố luôn tìm kiếm các giải pháp môi trường với việc áp dụng các công nghệ mới, công nghệ sạch, xanh vừa hiệu quả vừa thích hợp với đặc điểm điều kiện của TP.HCM. Đặc biệt, Thành phố luôn tranh thủ sự hợp tác của các đơn vị tư nhân, các tổ chức quốc tế trong lĩnh vực  môi trường.

Hiện nay, trên địa bàn TP.HCM đang diễn ra các dịch vụ công trong lĩnh vực môi trường: Hệ thống cấp nước (quản lý các nguồn nước, xây dựng và vận hành nhà máy xử lý nước cấp  cho sinh hoạt và công nghiệp, xây dựng và vận hành mạng lưới cấp nước, bao gồm cả công tác làm giảm thất thoát và thu phí nước cấp); hệ thống thoát nước (xây dựng và vận hành mạng lưới thoát nước, bao gồm cả công tác thu phí nước thải, xây dựng và vận hành các nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt, xây dựng và vận hành các nhà máy xử lý nước thải cho các khu công nghiệp tập trung, xây dựng và vận hành các khu liên hợp xử lý bùn); hệ thống quản lý chất thải rắn và chất thải nguy hại (vận hành, bao gồm cả thu phí vệ sinh, mạng lưới thu gom  và vận chuyển chất thải rắn đô thị cho các  vùng của thành phố,  vận hành các khu liên hợp tái chế và xử lý chất thải rắn đô thị, công nghiệp và nguy hại)...

Có thể nói, với những hệ thống các dịch vụ về môi trường khổng lồ trên, các dịch vụ công sẽ không thể đáp ứng được yêu cầu cuộc sống đặt ra. Vì vậy, thành phố cần tranh thủ sự hợp tác của các đơn vị tư nhân, các tổ chức nước ngoài về công nghệ, nguồn vốn và cách thức tổ chức quản lý hiện đại.

Một số trường hợp điển hình trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ công - tư tại TP.HCM, gồm:  xử lý nước mặn và cung cấp nước sạch huyện Cần Giờ với công suất 5.000 m3/ ngày; Công ty TNHH Xử lý CTR Việt Nam đầu tư, xây dựng  và vận hành  Khu liên hợp xử lý chất thải rắn đô thị có công suất 3.000 tấn/ ngày với công nghệ tái chế, sản xuất compost và bãi chôn lấp hợp vệ sinh; Công ty Vietstar và Tâm Sinh Nghĩa đầu tư, xây dựng và vận hành nhà máy sản xuất phân hữu cơ với công suất tương ứng 1.200 tấn/ ngày và 1.000 tấn/ ngày…

Những dự án hợp tác công - tư trên thực sự đã phát huy hiệu quả đối với công tác bảo vệ môi trường và phục vụ cuộc sống người dân. Hiện nay, TP.HCM  đang xây dựng nhiều văn bản quy phạm pháp luật ưu đãi các hoạt động cung cấp dịch vụ  công - tư nhằm tận dụng các nguồn vốn đầu tư và nguồn nhân lực, kinh nghiệm quản lý và kinh doanh của các thành phần kinh tế.

Ông Nguyễn Trung Việt - Trưởng phòng Quản lý Chất thải rắn ( Sở TN&MT) cho biết: hợp tác công - tư là một lĩnh vực mới trong các hoạt động cung cấp dịch vụ đô thị và là một trong các giải pháp thích hợp nhằm giải quyết các khó khăn trong quản lý đô thị, ngày càng nâng cao chất lượng sống của người dân đô thị. Tuy nhiên, để hợp tác công  - tư trong lĩnh vực môi trường có thể  phát huy hiệu quả một cách cao nhất và giảm thiểu các mặt hạn chế, các cơ quan quản lý Nhà nước cần có bước chuyển biến tích cực.

 Mới đây, Sở TN&MT TP. HCM phối hợp với Tập đoàn Veolia (tập đoàn hàng đầu thế giới về xử lý nước và chất thải) tổ chức Hội thảo "Hợp tác công - tư trong lĩnh vực quản lý môi trường (nước - chất thải)" nhằm giới thiệu đến các Sở, ban ngành và các cơ quan đơn vị liên quan mô hình cung cấp dịch vụ nhằm hướng tới quản lý chất thải bền vững. Hội thảo đã mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực xử lý chất thải, xử lý môi trường. Sự hợp tác này sẽ giúp thành phố tìm ra các giải pháp thích hợp để xử lý môi trường, như nước thải, khí thải, chất thải rắn và chất thải nguy hại.

  Theo Báo TNMT